اکثر شما با دستگاه‌های بازی‌های کامپیوتری (کنسول‌های بازی) آشنایی دارید و احتمالا با آن‌ها بازی کرده‌اید. کنسول‌هایی مانند آتاری، میکرو، سگا و در سال‌های اخیر پلی استیشن (PlayStation) از این دستگاه‌ها هستند. بعد از وارد شدن کنسولPlayStation 2 به بازار جهانی در سال ۲۰۰۰میلادی توسط شرکت سونی، شرکت مایکروسافت (Microsoft) که معتبرترین شرکت نرم افزاری در جهان است، در سال ۲۰۰۲ میلادی اولین کنسول بازی خود را با نام XBOX وارد بازار کرد. در آن سال مایکروسافت توانست با کمک پردازنده Intel و هم‌چنین پردازنده‌ی گرافیکی NVIDIA کنسولی ارائه دهد که از نظر سخت‌افزاری قویتر از کنسول رقیب یعنی PlayStation 2 باشد، اما با این وجود نتوانست آن‌طور که باید، با این کنسول رقابت کند. نسل جدید کنسول‌های بازی که در حال حاضر آخرین نسل از کنسول‌های موجود در بازار هستند، ابتدا در سال ۲۰۰۵ میلادی توسط مایکروسافت ارائه شدند. در این سال مایکروسافت با کنسول جدید خود به نام XBOX 360 توانست زود تر از رقیب خود یعنی سونی، کنسولی پیشرفته را در اختیار کاربران یا به اصطلاح گیمرها قرار دهد. شرکت سونی اخیرا کنسول PlayStation 3 خود را با اختلاف بیش از یک سال نسبت به مایکروسافت وارد بازار کرده است که رقیب اصلی XBOX 360 محسوب می‌شود. هدف از نام‌گذاری این کنسول به نام XBOX 360 این است که این کنسول نه تنها نیازهای مربوط به بازی را برای کاربر مرتفع می‌سازد، بلکه این توانایی را دارد که به عنوان یک مرکز چند رسانه‌ای یا Multimedia Center در خانه مورد استفاده قرار گیرد و به صورت ۳۶۰ درجه (جامع) نیازهای دیجیتال کاربر را مورد پوشش خود قرار دهد. اما هدف اصلی از خرید این کنسول برای اکثر کابران استفاده از بازی‌های سه بعدی فوق العاده با کیفیت بر روی این کنسول است. در حال حاضر این کنسول در سه بسته‌بندی مختلف با نام‌هایXBOX 360 Premium ، XBOX 360 Core System و XBOX 360 Elite عرضه می‌شود. مشخصات هر کدام از این بسته‌بندی‌ها را در زیر مشاهده می کنید:

• XBOX 360 Core System ـ این بسته‌بندی شامل یک کنسول، دسته‌ی کنترلر بازی باسیم، منبع تغذیه‌ی برق و کابل Composite AV است. این بسته‌بندی ارزان‌ترین مدل XBOX 360 می‌باشد. به‌ترین انتخاب برای اغلب کاربران می‌باشد
• XBOX 360 Premium ـ این بسته‌بندی شامل کنسول، هارد دیسک ۲۰ گیگابایتی، دسته‌ی کنترلر بازی بی‌سیم به همراه دو باتری، هدست مخصوص بازی، کابل شبکه، منبع تغذیه‌ی برق و کابل Component HD می‌شود. این بسته‌بندی که رایج‌ترین مدل XBOX 360 است .
• XBOX 360 Elite ـ این بسته‌بندی در سال ۲۰۰۷ عرضه شده و با بسته‌بندی Premium متفاوت است. رنگ مشکی بدنه‌ی کنسول و دسته‌ی کنترلر بازی و هم‌چنین هدست، اولین تفاوتی است که به چشم می‌خورد. اما تفاوت‌های اساسی در قسمتهای دیگر آن است. وجود یک پورت HDMI و هارد دیسک ۱۲۰ گیگابایتی اصلی‌ترین تفاوت‌های Premium وElite به شمار می‌روند. این بسته‌بندی در حال حاضر در ایران بسیار کمیاب بوده و البته با قیمت بالای خود برای کاربران صرفه‌ی اقتصادی ندارد. معمولا منطقی‌ترین انتخاب را می‌توان همان Premium دانست. به دلیل داشتن امکانات لازم برای استفاده‌ی کامل از کنسول، این بسته‌بندی پیش‌نهاد اول ما برای شما ست. مدل Core را می‌توانید هم‌راه با یک هارد دیسک خریداری کنید تا بتوانید همانند یک کنسول Premium از امکانات هارد دیسک هم بهره‌مند شوید. مدل Elite هم به دلیل داشتن قیمت بسیار بالا نسبت به امکانات، به صرفه نیست مگر برای کاربری که واقعا قصد استفاده‌ی بهینه از پورت HDMI این مدل را داشته باشد.

دسته‌ی بازی در XBOX 360

کنسول XBOX 360 حداکثر ازچهار کنترلر بی‌سیم و سیم‌دار به صورت هم‌زمان پشتیبانی می‌کند. کنترل‌هایی که به صورت سیمی به کنسول مرتبط می‌شوند، به وسیله‌ی سه کانکتور جلویی و یک کانکتور پشتی دستگاه به کنسول مرتبط شده‌اند. هم‌چنین کنسول XBOX 360 از صفحه کلید USBبرای اتصال به دستگاه پشتیبانی می‌کند. اما در این حالت صفحه کلید بیش‌تر برای وارد کردن اطلاعات و متن کاربرد دارد و نمی‌توان از آن برای اجرای بازی استفاده کرد. البته دسته‌ی بازی طراحی شده در این کنسول از لحاظ طراحی شباهت فراوانی به دسته‌ی بازی نوع Sکنسول XBOX دارد. نوع سیم‌دار این دسته نیز دارای سیمی به طول ۲/۴۷ متر است تا کاربر بتواند با فاصله‌ی مناسبی از تلویزیون قرار گیرد و به راحتی به بازی دل‌خواه خود بپردازد. قابلیت جالبی که در این نوع گیم پد وجود دارد، هماهنگی آن با تمام دستگاه‌های مجهز به USBو سیستم عامل ویندوز XPاست که این موضوع امکان استفاده از آن را روی کامپیوتر امکان پذیر می‌‌سازد.
نوع بی‌سیم این دسته بازی نیز، فاصله‌ی ۹ متر را با باتری AAاز نوع NimH پشتیبانی می‌کند که این فاصله برای یک دسته بازی بی‌سیم فاصله‌ی مناسبی است. شرکت مایکروسافت برای آگاهی کاربر از فعال بودن دسته‌ی بی‌سیم، قابلیت جالبی را در کنسول ۳۶۰XBOX تعبیه کرده است. برای این منظور در صورت اتصال دسته به کنسولXBOX360، در اطراف دکمه‌ی پاور دستگاه، چراغی روشن می‌شود که به وسیله‌ی آن کاربر قادر خواهد بود از ارتباط میان کنسول و دسته آگاه شود. هم‌چنین در صورت کاهش توان باتری گیم پد بی سیم، چراغ اطراف پاور به صورت چشمک‌زن به کاربر هشدار خواهد داد.

امکانات کلی XBOX 360

• هارددیسک پرتابل ـ این دستگاه به یک هارددیسک بیست گیگابایتی SATA مجهز می‌باشد که امکان ذخیره‌ی بازی، موسیقی و دموهای مختلف را به کاربر می‌دهد. ۱۴ گیگابایت از فضای این هارددیسک برای کاربر قابل استفاده است، زیرا حدود ۶ گیگابایت از فضای این هارددیسک توسط نرم افزار و امکانات جانبی موجود در کنسول استفاده شده است.
• کارت حافظه ـ وجود یک کارت حافظه‌ی ۶۴ مگابایتی، امکان انتقال ذخیره‌ی بازی را به کاربر می‌دهد. با وجود این کارت حافظه، کاربر قادر است پروفایل خود را از کنسولی به کنسول دیگر انتقال دهد و بدون کوچک‌ترین مشکلی، بازی خود را در یک کنسول دیگر ادامه دهد. ضمن این‌که هم اکنون حافظه‌های جدیدی با ظرفیت ۲۵۶ مگابایت به بازار عرضه شده که از سرعت و قابلیت‌های بالاتری نسبت به این نوع حافظه‌ها برخوردار هستند.
• کارت شبکه بی سیم ـ وجود کارت شبکه بی‌سیم با قابلیت پشتیبانی از انواع فرمت‌های انتقال داده در شبکه، امکان ارتباط کنسول XBOX 360 را با انواع شبکه‌های بی‌سیم مهیا می‌کند. البته این کارت شبکه به صورت مجزا و با قیمتی حدود ۹۰ هزار تومان به فروش می‌رسد.
• گوشی ـ وجود گوشی به کاربر امکان می‌دهد هنگامی که با مشخصه‌ی XBOX Live با دیگر دوستان خود در حال بازی است، بتواند به طور هم‌زمان با آن‌ها صحبت کند. این گوشی در کنسول XBOX 360 به کانکتوری که در زیر دسته‌ی بازی قرار دارد، وصل می‌شود و این مساله امکان استفاده‌ی سریع از این وسیله را فراهم می‌کند.
• کنترل چند رسانه جهانی ـ این وسیله در شنیدن موسیقی و پخش DVD کاربرد فراوانی دارد. این کنترل از نسخه‌ی اولیه‌ی آن که در کنسول XBOX 360 نسخه‌ی Premium وجود داشت، بزرگ‌تر است و از لحاظ امکانات و قابلیت‌ها، از نسخه‌ی قبلی خود کامل‌تر است و این مساله استفاده‌ی آن را در کاربردهای مختلف افزایش می‌دهد. این کنترل به وسیله‌ی رابط مادون قرمز (infrared) با کنسول XBOX 360 ارتباط برقرار می‌کند.
• شارژ قدرتمند ـ شرکت مایکروسافت یک شارژر پیش‌رفته را برای شارژ باتری های موجود در دسته‌های بی‌سیم قرار داده تا کاربر بتواند با استفاده از آن، در مدتی کوتاه، باتری دسته‌ی بازی خود را شارژ کند.

پردازنده‌ی مرکزی (CPU)

پردازنده‌ی مرکزی در کنسول XBOX 360 به نام رسمی Xenon توسط شرکت مایکروسافت و نام Waternoose توسط شرکت IBM نامیده می‌شود. این پردازنده به صورت سه هسته‌ای و بر اساس ساختار پردازنده‌ی پاور پی سی (Power PC) طراحی شده است. پردازنده‌ی XBOX 360 با بهره‌گیری از فن‌آوری ۹۰ نانومتری طراحی شده و از ۱۶۵ میلیون ترانزیستور بهره می‌برد. البته طبق گزارش‌های اعلام شده، قرار بوده پردازنده‌ی فوق با فن‌آوری ۶۵ نانومتری و برای کنسول XBOX 360 طراحی شود که این عامل باعث کاهش گرمای تولیدی این پردازنده و افزایش کارایی آن می‌گردد. به طور کلی، سه هسته موجود در این پردازنده به صورت موازی و در فرکانس ۲/۳ گیگاهرتز فعالیت می‌کنند که این عامل باعث افزایش کارآیی این واحد پردازشی در محاسبات پیچیده می‌شود.

واحد پردازش گرافیکی (GPU)

Xenos نام اختصاصی پردازند‌ه‌ی‌ گرافیکی کنسول XBOX 360 است که شرکت ATI آن را طراحی کرده است. این پرونده‌ی گرافیکی به نام رمز C1 و گاهی R500 در شرکت ATI نامیده می‌شود. چیپ‌سِت Xenos دو ساختار جدا از یک‌دیگر را شامل می‌شود. اولین قسمت این چیپ‌ست به واحد پردازش گرافیکی مربوط می‌شود که بیش‌ترین قسمت از فضای این چیپ‌ست را اشغال کرده است. قسمت دوم این چیپ‌ست نیز حافظه‌ی پر سرعتی به نام eDRam است که در سمت چپ واحد پردازش گرافیکی قرار دارد.
چیپ‌ست Xenos به کار رفته در کنسول XBOX 360 روی هم رفته دارای ۳۱۵ میلیون ترانزیستور است که از این مقدار ۲۳۵ میلیون ترانزیستور مربوط به واحد پردازش گرافیکی و پنجاه میلیون مربوط به حافظه eDRam می‌باشد. واحد پردازش گرافیکی این کنسول، در فرکانس ۵۰۰ مگاهرتز کار می‌کند و با استفاده از فن‌آوری ۹۰ نانومتری طراحی شده است.

حافظه‌ی EDRam

در کنار واحد پردازش گرافیکی، حافظه‌ی ۱۰ مگابایتی eDRam وجود دارد که با سرعت ۳۰۰ مگاهرتز فعالیت می‌کند. این حافظه همانند واحد پردازش گرافیکی، از فن‌آوری ۹۰ نانومتری برای طراحی بهره می‌برد. حافظه‌ی eDRam از دو بخش اساسی تشکیل شده است:

۱/ حافظه ـ این قسمت وظیفه‌ی ذخیره‌ی اطلاعات کلی مورد نیاز برای پردازنده‌ی گرافیکی را بر عهده دارد. علاوه بر این، قسمت اطلاعاتی که در بخش logic مورد پردازش قرار می‌گیرد را در خود ذخیره می‌نماید و در زمان مشخصی به این واحد انتقال می‌دهد.
۲/ واحد منطقی ـ این واحد پردازشی توسط شرکت NEC در ساختار eDRam طراحی شده و وظیفه‌ی آن پردازش قابلیت‌هایی مانند رنگ تصاویر، آمیختن پرتوهای نوری برای افزایش کیفیت و دقت تصاویر و تصحیح سطوح ناصاف می‌باشد. هدف از طراحی این واحد پردازش، اجرای روان‌تر تصاویر سه‌بعدی در بالاترین کیفیت و بیش‌ترین میزان فریم است.

سایر مشخصات پردازنده گرافیکی XBOX 360 عبارتند از:

۱/ وجود ۴۸ مسیر پیش‌رفته‌ی موازی برای محاسبات پیشرفته‌ی گرافیکی
۲/ معماری سایه‌زنی مشترک که امکان پردازش دستورالعمل‌های سایه‌زنی پیکسلی و راسی را در هر یک از لوله‌ها میسر می‌سازد (در این حالت هر یک از لوله‌های پردازشی، قابلیت اجرای انواع سایه‌زنی پیکسلی و راسی را دارد).
۳/ پشتیبانی کامل از سایه‌زنی نسخه ۳ برای پردازش بازی‌های جدید
۴/ قابلیت پردازش ۴۸ میلیارد دستورالعمل سایه‌زنی در ثانیه که توان پردازشی چشم‌گیری را در اجرای بازی‌ها به وجود می‌آورد.
۵/ امکان پردازش ۵۰۰ میلیون مثلث در ثانیه، که اجرای سریع تصاویر سه‌بعدی پیچیده را میسر می‌سازد.
۶/ برخورداری از Texel Fillrate در حدود هشت گیگاپیکسل در ثانیه
۷/ میزانPixel Fillrate، شانزده گیگاپیکسل در ثانیه که برای پردازش پیشرفته‌ترین بازی‌ها نیز کاملاً مناسب است.
۸/ قدرت پردازش ۲۴ میلیارد نقطه در ثانیه توسط پردازنده‌ی گرافیکی (در صورت فعالیت هم‌زمان پردازنده‌ی گرافیکی و CPU، کنسول XBOX 360 قادر به پردازش ۳۳/۶ میلیارد نقطه در ثانیه است.)

حافظه

کنسول XBOX 360 به ۵۱۲ مگابایت از نوع GDDR3 مجهز است که با فرکانس ۷۰۰ مگاهرتز فعالیت می‌کند. این حافظه متعلق به شرکت سامسونگ می‌باشد و قادر به تامین اطلاعات مورد نیاز پردازنده‌ی گرافیکی با حداقل تاخیر است.

پهنای باند حافظه

پهنای باندی که در حافظه‌ی موجود وجود دارد، حدود ۲۵۶ گیگابایت در ثانیه است که ارتباط سریع میان واحدها را با کم‌ترین تاخیر مهیا می‌کند. از طرفی، واحد پردازش گرافیکی با پهنای باند ۳۲ گیگابایت در ثانیه با واحد Logic در ارتباط است. ضمنا، واحد پردازش گرافیکی و پردازنده‌ی مرکزی در این کنسول، با پهنای باند ۲۱/۶ گیگابایت در ثانیه، با یک‌دیگر ارتباط دارند که در این ارتباط روی لبه‌ی صعودی و نزولی سیگنال، ۱۰/۸ گیگابایت اطلاعات در ثانیه تبادل می‌شود. در عین حال، پل جنوبی در این کنسول، با پهنای باند یک گیگابایت در ثانیه با پردازنده‌ی گرافیکی در ارتباط می‌باشد که این عامل ارتباط سریع بین دسته‌های بازی و سایر قطعات جانبی را با پردازنده‌ی مرکزی میسر می‌سازد.

واحد پردازش صوتی

واحد پردازش صوتی در کنسول XBOX 360 از دقت ۴۸ کیلوهرتز شانزده بیت، در هنگام پخش فایل های صوتی پشتیبانی می‌کند. این واحد پردازشی از نوع ۳۲ بیتی است و در هر ثانیه قادر به پردازش بیش از ۲۵۶ نوع صدای مختلف می‌باشد. این پردازنده‌ی صوتی از صدای ۵/۱ کاناله برای پردازش صدای بازی‌ها پشتیبانی می‌کند. شرکت مایکروسافت این واحد پردازش صوتی را به رمزگشای XMA مجهز کرده که بیش‌تر برای پردازش فرمت Media Audio Pro Windows به کار می‌رود.

درایو نوری

درایو نوری این دستگاه، با کنترلر SATA به کنسول متصل می‌شود و حداکثر از سرعت ۲۱X پشتیبانی می‌کند. این درایو نوری در دو نوع مختلف برای کنسول XBOX 360 معرفی شده است. نوع اول که توسط شرکت LG و هیتاچی طراحی شده بود و در هنگام فعالیت کمی نویز قابل شنیدن در محیط ایجاد می‌کرد. در حقیقت این درایو نوری از لرزش و نویز نسبتا بالایی در هنگام فعالیت برخوردار بود.
اما نوع دوم این درایو نوری، توسط شرکت توشیبا و سامسونگ طراحی شد که جای‌گزین درایو قبلی این کنسول گردید. این درایو نوری از کارایی بالاتر و نویز کمتری نسبت به نسخه قبلی برخوردار است.
همچنین قرار است شرکت مایکروسافت یک درایو نوری خارجی با قابلیت پشتیبانی از فرمت HD-DVD ارایه نماید. هدف از ارایه‌ی این درایو، مقابله با فن‌آوری Blu-ray شرکت سونی است که این روزها به عنوان رقیب اصلی HD-DVD شناخته می‌شود. البته به گفته‌ی مدیر فنی کنسول XBOX در بخش ژاپن شرکت مایکروسافت، این شرکت بازی‌های XBOX 360 را در ژاپن، روی دیسک‌های نوری HD-DVD ارایه نمی‌کند و این دیسک‌ها صرفا برای نمایش فیلم و ذخیره اطلاعات کاربرد خواهند داشت.

تشخیص مشکلات فنی

شرکت مایکروسافت برای نمایش اشکالات موجود در سیستم XBOX 360 ایده‌ی جالبی به کار برده است. در این روش، اطراف چراغ سبز پاور، یک نور قرمز روشن می‌شود که به وسیله‌ی آن می‌توان به تعدادی از مشکلات موجود در کنسول XBOX 360 پی برد. هم‌چنین برای این که کاربر بتواند به راحتی مشکل موجود در دستگاه خود را تشخیص دهد، مایکروسافت این دایره‌ی مرکزی را به چهار قسمت کلی تقسیم کرده که روشن شدن هر یک، نشانه‌ی بروز مشکلی خاص در کنسول خواهد بود.